Cái bóng của Chavez

  • 1 tháng 4 2013
Tổng thống Chavez lúc sinh thời
Image caption Ông Chavez để lại một di sản gây tranh cãi ở Venezuela

Trong lúc Venezuela đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử vào ngày 14/4 tới, các cử tri ở đất nước này đang trở nên chia rẽ hơn bao giờ hết.

Đây là cuộc bầu cử tổng thống đầu tiên ở nước này trong vòng gần 20 năm qua mà không có tên Hugo Chavez trên lá phiếu.

Khi Chavez còn sống, rất ít ủng hộ viên nhiệt thành của ông dám chỉ trích ông công khai.

Chavista nhiệt thành

Họ không hơi đâu để ý đến những cáo buộc của phe đối lập về việc chính quyền của ông Chavez kiểm soát truyền thống và hệ thống tư pháp và bác bỏ việc Venezuela đang sống dưới chế độ độc tài.

Nếu có bất mãn thì những bất mãn này thường là về những vấn đề thiết thân hơn với chất lượng cuộc sống: rác không được thu gom thường xuyên và thiếu cơ sở vật chất cho các hoạt động thể thao.

Ở những khu dân cư ủng hộ Hugo Chavez như ở khu số 23 Enero ở thủ đô Caracas, những vấn đề như thế này sẽ được dễ dàng giải quyết bằng thu nhập từ dầu mỏ.

Giữa tiếng ồn của chiếc xe chở rác mới cóng của chính phủ đang xúc hàng núi rác thải bên ngoài ngôi nhà của mình, bà Judith Vegas, người điều hành một hợp tác xã địa phương, phải lớn tiếng giải thích tại sao bà cảm thấy liên hệ trực tiếp với chính quyền của ông Chavez trong nhiều năm qua là điều tốt cho bà.

Bà dẫn chúng tôi đi quanh một sân bóng chày mới toanh và dắt chúng tôi lên một chiếc thang máy bóng loáng mà chính quyền xã hội chủ nghĩa đã lắp đặt trong khu nhà cũ kỹ như sắp muốn sập được xây từ những năm 1950.

Trong căn hộ được Nhà nước cấp, Judith không thể cầm được nước mắt khi nói về Hugo Chavez.

“Những gì xảy ra thật đau lòng đối với tôi,” bà nói trong những tiếng nức nở, “Tôi yêu mến ông ấy và tất cả những gì ông ấy đã làm cho chúng tôi.

Đối với Judith, cách thể hiện lòng tôn kính thích hợp nhất đối với vị cố tổng thống theo đường lối xã hội chủ nghĩa là bỏ phiếu cho người kế nhiệm được chính Chavez lựa chọn là phó Tổng thống Nicolas Maduro trong cuộc bầu cử tổng thống sắp tới.

“Chúng tôi cũng yêu mến Maduro. Sự vắng bóng Chavez không có nghĩa là mọi thứ đều chấm dứt ở đây. Không. Chavez ở trong lòng tất cả chúng tôi,” bà nói.

‘Theo đúng từng chữ’

Image caption Hiện ông Maduro đang dẫn trước Capriles trong các cuộc thăm dò dư luận

Tuy nhiên sự ủng hộ của Judith dành cho Maduro không phải là hoàn toàn không có điều kiện.

“Không phải là chúng tôi không tin ông ấy (Maduro) nhưng ông ấy phải đi theo đúng từng chữ trong đường lối mà Chavez để lại để cho cuộc cách mạng này vẫn tiếp tục.”

“Nếu ông ấy không làm được thì ông ấy sẽ đối đầu với nhân dân vào ngày 14/4 tới,” bà cảnh báo.

Tuy nhiên bà cũng nói rằng bà tin chắc là Maduro sẽ không như thế.

Hàng triệu ủng hộ viên của Chavez, trong tiếng Tây Ban Nha gọi là chavista, cũng đồng ý với Judith.

Mặc dù chiến dịch tranh cử chưa chính thức khởi động cho đến ngày 2/4 tới, hàng chục ngàn người đã đến Ủy ban bầu cử Quốc gia hồi đầu tháng này để chứng kiến ông Maduro nộp hồ sơ ứng cử tổng thống.

Cuộc tập hợp bên ngoài giống như một chiến dịch vận động tranh cử vậy.

Không có gì ngạc nhiên khi hình ảnh của Chavez xuất hiện xuyên suốt mọi chiến dịch tuyên truyền vận động tranh cử của Đảng Xã hội chủ nghĩa Thống nhất.

“Chúng tôi đang lựa chọn giữa hai tên gọi cho đội vận động tranh cử,” Nicolas Maduro phát biểu trước đám đông.

“Hoặc là tên ‘Chiến binh Trận Carabobo’,” ông nói trước đám đông đang thì thầm, “Hay là ‘Chiến binh Hugo Chavez’,” ông hô to trước tràng vỗ tay nhiệt liệt.

“Nhất trí! Đội tranh cử của tôi sẽ được gọi là ‘Chiến binh Hugo Chavez’,” vị tổng thống tạm quyền tuyên bố.

Một trong những lãnh đạo của chiến dịch tranh cử của ông Maduro là Bộ trưởng Năng lượng Rafael Ramirez.

Ông đã mở cửa văn phòng của mình để đón tiếp BBC Mundo tiếng Tây Ban Nha trong một cuộc phỏng vấn dài hơi hiếm hoi ngay sau khi Tổng thống Chavez qua đời.

Trong cuộc phỏng vấn này, Ramirez vẫn mang băng tay có đầy đủ màu của quốc kỳ Venezuela mà tất cả những người thuộc phe Chavez đã mang tại lễ tang của ông.

‘Ý chí người dân’

Image caption Nhiều người Venezuela luyến tiếc ông Chavez

“Không nghi ngờ gì nữa chúng tôi đã mất đi một trong những lãnh đạo quan trọng nhất của thế kỷ 20 và 21,” ông Ramirez nói khi bắt đầu cuộc phỏng vấn.

“Tôi là bộ trưởng dầu mỏ của ông ấy 10 năm liên tiếp. Tổng thống Chavez không chỉ Sếp và thủ trưởng mà ông ấy còn là bạn của chúng tôi.”

Khi cuộc nói chuyện chuyển sang chủ đề cuộc bầu cử sắp tới, Ramirez nói rất hùng hồn về những gì mà ông cho sẽ là hệ quả của cuộc bầu cử này.

“Đây là một cuộc trưng cầu dân ý để khẳng định ý chí chính trị mà người dân Venezuela đã bày tỏ trong cuộc bầu cử hồi tháng 10 năm ngoái (khi đó Hugo Chavez đã đắc cử) và một lần nữa vào tháng 12 khi chúng tôi giành đến 20 trong tổng số 23 vị trí tỉnh trưởng trên cả nước.

Và ông cũng hoàn toàn bác bỏ cơ hội của ứng viên Henrique Capriles của phe đối lập.

“Không có cách nào cánh hữu sẽ lên lãnh đạo đất nước một lần nữa, nhất là đối với những người này cơ hội còn ít hơn nữa,” ông nói.

Còn đối với phe đối lập, họ biết rằng họ đang đối diện với phía trước đầy khó khăn khi phải đối chọi với một ứng viên do chính Chavez lựa chọn vào ngày trước khi ông bắt đầu cuộc phẫu thuật ung thư cuối cùng.

Tuy nhiên, Capriles đã thể hiện một phong cách quyết liệt hơn rất nhiều so với những gì ông làm hồi năm ngoái trước Hugo Chavez. Capriles không chịu gọi Maduro là tổng thống mà chỉ gọi tên ‘Nicolas’.

Trong một cuộc phỏng vấn hồi đầu năm trước khi Chavez qua đời, lãnh đạo đối lập Maria Corina Machado đã nói về triển vọng của phe đối lập trong thời kỳ hậu Chavez.

“Sau 14 năm kiểm soát truyền thông, tài nguyên và tất cả quyền lực của nhân dân, tại cuộc bầu cử mới đây nhất, vốn không rõ ràng và công bằng, gần phân nửa người dân đã bỏ phiếu chống Hugo Chavez,” bà nói.

“Điều này cho thấy người dân Venezuela hiểu rõ bản chất thật sự của một chế độ đang được áp đặt lên chúng ta: một chế độ mà ở đó người dân lệ thuộc vào chính quyền và không được phép có quyền bất đồng.”

“Đây là một cơ hội tuyệt vời, ngàn năm có một để đưa xã hội chúng ta có một sự chuyển biến thật sự,” bà nói thêm.

Tin liên quan